فروشگاه عسل طبیعی تهران هانی

آشنایی کامل با زنبور کارگر

زنبورعسل کارگر

زنبور کارگر در گونه های مختلف زنبورها وجود دارد اما بیشتر درباره زنبورهای عسل به کار برده می شود. زنبورعسل کارگر، ۹۸ درصد جمعیت کلونی را شامل می شود. زنبورهای کارگر جثه ای کوچک تر از زنبور ملکه و زنبورهای نر دارند و اعضای بدنشان به دلیل نوع وظایفی که دارند با سایرین متفاوت می باشد.
زنبور کارگر حاصل لقاح تخم های ملکه با اسپرم نر می باشد بنابراین همانند ملکه ، یک زنبور ماده با ۳۲ کروموزوم است. زنبورهای عسل کارگر برخلاف زنبور ملکه به دلیل تخمدان های تکامل نیافته، نمی توانند با زنبورهای نر لقاح انجام دهند و بارور شوند. ولی در صورت غیاب ملکه در کندو می توانند تخم ریزی و بکرزایی کنند و به دلیل عقیم بودن زنبور کارگر،زنبورهای حاصل نر هستند که در صنعت زنبورداری به زنبور ماده تخم گذار گفته می شود . از مهم ترین وظایف زنبورها که تولید عسل است به عهده زنبور کارگر می باشد.

عمر زنبور کارگر عسل

دوران حیات زنبورهای کارگر به فصول مختلف و مقدار فعالیتی که انجام می دهند بستگی دارد، در طول مدت زمستان و اوایل بهار جمعیت آنها کاهش پیدا میکند و در تابستان و اوایل پاییز به تعدادشان افزوده می شود. زنبورهایی که در تابستان و پاییز به دنیا می آیند عمری حدود ۶ الی ۷ ماه و زنبورهای بهاره عمری شش هفته ای دارند. هرچه زنبور کارگر فعالیت بیشتری انجام دهد عمر کوتاه تری هم دارد.
یک کندوی قوی در بهترین زمان رشد خود یعنی اوایل تابستان به جمیعتی حدود ۶۰ الی ۷۰ هزار زنبور کارگر می رسد.
دوره دگردیسی و به دنیا آمدن زنبور کارگر ۲۱ روز به شرح زیر می باشد
 

  •  سه روز تخم
  •  شش روز لارو
  •  دوازده روز شفیره بستن

زنبور ملکه در هر سلول یک تخم قرار می دهد که این تخم ها تقریبا به شکل استوانه ای خمیده به طول ۲ الی ۳ میلی متر و به رنگ سفید مایل به سبز می باشد. تخم زنبور بعد از سه روز به لارو تبدیل می شود . لارو زنبور کارگر بعد از ۶ روز وقتی به رشد کافی رسید از تخم خود خارج می شود وشروع به تنیدن پیله می کند، در داخل پیله خود تبدیل به شفیره ی سفید می شود و بعد از مدتی به رنگ زرد تیره در می آید. در روزهای آخر نوزاد زنبور فعال شده و سرپوش سلول خود را می جود و از سلول خارج می شود. در این زمان زنبورهای پرستار اقدام به غذارسانی و پرورش آنها میکنند.

خرید عسل طبیعی زاگرس

ساختار بدن زنبورها مانند سایر حشرات از یک اسکلت خارجی و سخت از جنس کیتین تشکیل شده است. بدن زنبور کارگر از چند بند به طول تقریبی ۹ میلی متر ساخته شده است که به قسمت سینه، دوجفت بال و سه جفت پا متصل می باشد. مفصل آخرین پای زنبور کارگر بیشتر از بقیه رشد میکند و تبدیل به کیسه هایی برای جمع آوری و نگه داری گرده گل می شود، زنبور به کمک این اندام گرده ها را به کندو منتقل میکند . علاوه براین مفصل ها ، در قسمت زیرین شکم زنبورعسل کیسه زهر و چندین غدد وجود دارد که مواد معطر ترشح میکنند . قلب زنبور کارگر در شکم آن قرار دارد و به دلیل اینکه تخمدان زنبور رشد نکرده است، شکمی کوچکتر از زنبور ملکه دارد .
زنبور عسل در سرخود دو شاخک برای لمس کردن و بویایی دارد . علاوه براین ۵ چشم دارد که ۳ تای آن ها ساده اند و برای تشخیص روشنایی کاربرد دارند و ۲ چشم مرکب دارند که برای تشخیص کوچکترین حرکات و تغییرات محیطی طراحی شده اند. زنبور کارگر در قسمت دهان خود یک خرطوم ۴ میلی متری دارد که با آن می تواند شهد گل ها را از قسمت عمیقتری بمکد.
زنبوران کارگر که جوانتر هستند بدنی پوشیده از کرک دارند ، هرچه سن زنبورهای کارگر بیشتر می شود بدنی براق ، لیزتر و بدون کرک خواهند داشت به همین دلیل لاغرتر به نظر می آیند. از جمله تفاوت های ساختار بدنی زنبورهای کارگر با زنبور ملکه و زنبور نر ، وجود غده های مختلف مثل غدد هیپوفارنژیال ، غدد بزاقی ، غدد موم ساز ، نافه مشک و سبد گرده گل است که در انجام وظایف ضروری در کندو به زنبورهای کارگر کمک میکند .
زنبورهای کارگر با استفاده ازغده هیپوفارنژیال خود ماده ای غنی از ویتامین وپروتئین به نام ژل رویال ( یا شیر زنبورعسل ) می سازند . در سه روز اول زندگی لاروها با این مخلوط قوی تغذیه می شوند . لاروی که برای نقش ملکه انتخاب میشود مدت زمان بیشتری از این ژل تغذیه میکند و بعد از مشخص شدن ملکه تا پایان عمر از این خوراکی مغذی استفاده میکند . به همین دلیل زنبور ملکه علاوه بر طول عمر بالا به طور مداوم میتواند تخم تولید کند.

وظایف زنبور عسل کارگر

تمامی کارهای داخل و خارج کندو مثل پرستاری ، انتقال غذا ، شان سازی و پاسداری برعهده زنبوران کارگر می باشد. زنبوران کارگر تا ۲۱ روز بعد از تولدشان قادر به پرواز نیستند بنابراین در این مدت وظایف مختلفی در داخل کندو مناسب با سنشان به شرح زیر برعهده می گیرند :
۱٫ نوزادان کارگر پس از تولد با خوردن مقداری گرده گل وعسل تغذیه میشوند و در ۱ تا ۳ روزگی بدن خود وسلول هایشان را تمیز میکنند. در این مدت غده شیری روی سرشان شروع به ترشح ژل رویال یا ژل شاهانه میکند

۲٫ در سن ۳ تا ۶ روزگی به لاروهای جوان تر که سنشان بیشتراز سه روز است غذا می دهند و علاوه برآن حجره هایی که شفیره ها در آن قرار دارند را می پوشانند

۳٫ از روز ششم به بعد رشد غدد شیری تولید کننده ژل رویال کامل میشود و زنبورهای کارگر می توانند تا روز ۱۲ ام بعد از تولد وظیفه تغذیه ملکه و لاروهای ۱ تا ۳ روزه را عهده دار شوند .
گروهی از زنبوران کارگر در سن ۵ تا ۱۲روزگی نقش همراهان ملکه را برعهده دارند و پخش کردن فرومون های ملکه در سراسر کندو از وظایف اصلی آنهاست. با این کار سلامت و شایستگی ملکه را به سایر زنبورها نشان میدهند و باعث اتحاد و بقای کندو می شوند. علاوه براین زنبوران کارگر وظیفه غذا دادن و نظافت پیرامون ملکه را برعهده دارند .

۴٫ زنبوران کارگر ۴ جفت غده مومی زیر شکم خود دارند که از روز سیزدهم سه جفت از آنها شروع به ترشح موم میکنند و زنبوران جوان میتوانند موم سازی و ایجاد خانه ها را تا ۱۸ روز بعد از تولد انجام دهند و بعد از آن غدد مومی غیرفعال می شود. علاوه برآن در این سن مواد غذایی را هم به داخل کندو می آورند.

۵٫ کیسه زهر زنبوران کارگر در سن ۱۸ تا ۲۱ روزگی بعد ازتولد بیشترین مقدار سم را درخود تولید میکند به همین دلیل در این زمان مهم ترین وظیفه آنها پاسداری از کندو می باشد . زنبور کارگر جلوی کندو پرواز میکند و رفت و آمد به کندو را نظارت میکند و گهگاهی برای جهت یابی اطراف سوراخ کندو پرواز میکند
زنبورهای کارگر پس از طی این سه هفته تا پایان زندگی خود با پرواز در مزارع و مراتع به کارهای خارج از کندو مثل جمع آوری و ذخیره شهد گل ، گرده گل ، بره موم و آب می پردازند . مقداری از این مواد به عنوان تغذیه ی زنبورها استفاده می شود و مازاد آن در کندو ذخیره می شود.
زنبوران کارگر برای انجام این وظایف به چهار دسته نامساوی تقسیم می شوند:
• دسته اول صمغ درختان را جمع آوری میکنند و بعد ازحمل آن به کندو ماده ای به نام بره موم را تولید میکنند . بره موم خاصیت ضدمیکروبی دارد به همین دلیل با آن محیط داخلی کندو را ضدعفونی میکنند و اگر شکستگی یا درزی در بدنه کندو وجود داشته باشد با بره موم آنها را تعمیر میکنند با این کار جلوی ورود هوا و آلودگی به کندو را می گیرند.
• تعدادی دیگراز زنبوران کارگر وظیفه تامین آب برای زنبورهای جوانتر که قادر به پرواز نیستند را برعهده دارند
• دسته سوم بعد از جمع آوری گرده های گل درسبد گرده خود، سعی میکنند به وسیله بزاق دهان و فشار دادن توسط سر آن ها را در سلول ها ذخیره کنند . وقتی دو سوم سلول پر شد روی آن را با یک لایه عسل می پوشانند
• گروه بزرگتری از کارگران وظیفه جمع آوری شهد گل ها را برعهده دارند . وقتی به اندازه ی کافی شهد جمع آوری کردند ، عسل نارس را در سلول های ذخیره میکنند و شب هنگام تمام زنبوران کارگر چه پیر چه جوان ، شروع به غلیظ سازی شهد میکنند تا تبدیل به عسل رسیده شود و در نهایت سلول را با لایه ی نازکی از موم می پوشانند.
زنبورهایی که به مزرعه می روند در صورت نیاز می توانند مانند سایر زنبورهای کارگر به وظایفی مثل موم سازی ، تولید عسل ، تغذیه لاروها ، تنظیم دمای کندو و… کمک کنند .

جالب است بدانید نیش زنبورعسل کارگر آن را با زنبور نر متمایز میکند . نیش زنبور به شکل یک قلاب ماهیگیری است که خارها و زائده های برعکسی دو طرف آن دارد و طول آن حدود یک میلی متر می باشد. نیش زنبور به کیسه زهر متصل است. برخلاف باورعموم که تصور میکنند زنبورآگاهانه نیش میزند ، فقط در صورتی که کندو و یا زندگی خود را در خطر ببینند و یا رنگ و بویی را تهدید بدانند از نیش خود استفاده میکنند که این اقدام باعث می شود نیش به همراه کیسه زهر از بدن زنبور جدا شود و پس از چند دقیقه زنبور عسل کارگر می میرد . توصیه میشود در صورتی که توسط زنبور گزیده شدید سعی کنید به وسیله ای نیش را بیرون بیاورید و محل گزیدگی را فشار ندهید چون باعث تخلیه کیسه زهر خواهد شد

همان طور که در این مقاله توضیح دادیم زنبورهای عسل زندگی اجتماعی دارند و تمام تلاش و فعالیت آن ها در راستای حفظ کلنی ، انتقال و حفاظت از ژن های موجود در کندو می باشد .

ارسال نظر